Ach ta gorączka – jak prawidłowo wykonać pomiar temperatury ciała?

0
Share

Sezon infekcyjny w tym roku jest dość nietypowy.. Pewnie większości z nas przyjdzie zmierzyć się z wysoką temperaturą ciała. Jeśli nie będzie to dotyczyło naszych dzieci, to może dotknąć nas samych. Bez względu na to, co jest przyczyną gorączki, jej pomiar wygląda tak samo.

W związku z tym postanowiłyśmy, krok po kroku, przeprowadzić Was przez tematykę gorączki.

Mamy nadzieję, że ułatwimy Wam, tą czasem, nierówną walkę, zapewnimy odrobinę więcej komfortu i spokoju ducha 🙂

Czym właściwie jest gorączka? Kiedy możemy powiedzieć, że moje dziecko ma gorączkę? Gdzie i jak ją prawidłowo mierzyć ? Postaramy się dziś odpowiedzieć na te pytania.

Prawidłowa temperatura ciała

Temperatura ciała zależy od kilku czynników: wieku, naszej aktywności fizycznej, od tego czy mierzymy temperaturę rano czy wieczorem, od przyjmowanych leków, a w przypadku dziewcząt po okresie pokwitania ( czyli tych, które zaczęły miesiączkować) także od fazy cyklu.

Ciekawe, że u niemowląt i małych dzieci obserwujemy wyższą podstawową temperaturę ciała w porównaniu do dzieci starszych. Związane jest to z większym stosunkiem powierzchni ciała do ich masy oraz szybszym tempem metabolizmu u najmłodszych.

Temperatura ciała jest niższa rano (między godz. 4:00 a 6:00), a wyższa po południu (między godz. 16:00 a 18:00). Różnica ta może wynosić nawet 0.5stC w przypadku osób zdrowych, a u gorączkujących może dojść nawet do 1stC.

W przypadku bardzo wysokich temperatur powietrza, sięgających >35stC, mechanizmy, które odpowiadają za regulację temperatury ciała, stają się niewydolne. Może to skutkować jej podwyższeniem. Tak dzieje się np. gdy zostawimy dziecko w nagrzanym aucie. Jego temperatura ciała rośnie, aż uzyskuje wartość, która powoduje uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego, co roku, w sezonie letnim, głośne są apele o nie pozostawianie dzieci w samochodach. Nigdy tego nie róbmy, nawet jeśli ma nas nie być malutką chwilkę!

Temperatura ciała różni się także zależnie od miejsca pomiaru, ale o tym wspomnimy jeszcze później.

Czym właściwie jest gorączka?

Gorączka to nic innego jak wzrost temperatury ciała powyżej ustalonej granicy, jako odpowiedź organizmu, która regulowana jest przez ośrodkowy układ nerwowy. Jest to także jeden z fizjologicznych mechanizmów obronnych organizmu, który wspiera układ odpornościowy w walce. Skomplikowane? Nieeeee, zaraz się o tym przekonacie.

Pierwsze pytanie, które nam się nasuwa, brzmi: Jak prawidłowo zmierzyć temperaturę ciała?

Jak prawidłowo mierzyć temperaturę ciała?

Najważniejsze to mierzyć temperaturę ciała w tym samym miejscu, za pomocą tego samego termometru. Owszem, istnieje ryzyko, że nasz termometr będzie stale zawyżał lub zaniżał temperaturę, ale różnica między kolejnymi  pomiarami będzie zmierzona dokładnie. Dlatego też ważne jest, aby po kupnie nowego termometru, sprawdzić jego działanie. Zmierzmy dziecku temperaturę, kiedy jest ono zdrowe. Wynik pomiaru najlepiej zapisać.

Dobra rada. Jeśli w naszym domu ma pojawić się dziecko, zaopatrzmy się w termometr wcześniej, nie czekajmy do pierwszej gorączki. Jeśli już mamy dzieci, sprawdźmy, od czasu do czasu, jego działanie. Szukanie i kupowanie nowego termometru, gdy dziecko choruje, nie jest dobrym rozwiązaniem.

Skoro mamy już czym zmierzyć temperaturę ciała, to w którym miejscu najlepiej to zrobić? Najczęstszymi miejscami pomiaru temperatury ciała są: jama ustna, błona bębenkowa (ucho), czoło, dół pachowy i odbyt.

Gdzie mierzyć temperaturę ciała?

Jak wybrać miejsce do pomiaru temperatury ciała? Hmmmm, to zależy od wieku dziecka i… od tego, które zalecenia czytamy.

Kryteria NICE 2019 ( National Instytute for Health and Care Excellence) zalecają pomiary:

 – u noworodków ( czyli przez pierwsze 4 tygodnie życia) w  dole pachowym.

 – u niemowląt po 4 tygodniu życia oraz u dzieci do 5 roku życia w dole pachowym lub termometry douszne.

Zaskoczeni?

Włoska Akademia Pediatrii zaleca, w każdej grupie wiekowej, pomiar temperatury w dole pachowym. Amerykańska Akademia Pediatrii, z  kolei, zaleca pomiary w odbycie aż do 4 roku życia!

Jak widać medycyna jest sztuką, czasem sztuką wyboru ?  

Na szczęście mamy jeszcze nasze, polskie wytyczne.

Zgodnie z informacjami zawartymi w dokumencie Ministerstwa Zdrowia  „Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego” temperaturę mierzymy:

– u dzieci do 3 roku życia w odbycie

– u dzieci między 3-5 roku życia w uchu

– u dzieci >5rz w jamie ustnej  (pod językiem)

Pamiętajmy, aby dobrać odpowiedni termometr do miejsca pomiaru. W przypadku pomiaru temperatury w jamie ustnej, dziecko musi być współpracujące ( będzie rozumiało, aby nie gryźć termometru). Termometry szklane absolutnie nie nadają się do pomiaru temperatury ciała w jamie ustnej oraz w odbycie. I najważniejsze, koniecznie czytajmy instrukcje obsługi!

A jakie wartości temperatury ciała są PRAWIDŁOWE? W zależności od miejsca pomiaru:

– w odbytnicy 36,6-38stC

– w uchu 35,8-38stC

– w jamie ustnej 35,5-37,5stC

– w dole pachowym 34.7-37.3stC

– na czole 35,6-37.9stC

Co z pomiarem temperatury na czole?

Co z pomiarem temperatury na czole, skoro nie został ujęty w wytycznych?

Pomiary te nie są tak dokładne, jak tradycyjne metody, dlatego nie ujęto ich ujęto ich w żadnych rekomendacjach. Niemniej jednak mają swoje zalety: łatwość wykonania, szybkość, a  w przypadku pomiaru w przychodni czy szpitalu są „czyste”.

Nie uważamy, aby dobrym pomysłem było budzenie dziecka w środku nocy, jedynie w celu pomiaru temperatury ciała. To jest pomysł fatalny, biorąc pod uwagę, że chore dziecko np. dopiero co zasnęło. Ale rodzic, jak to rodzic, martwi się, zastanawia i ma do tego pełne prawo!!! Rozumiemy Was doskonale. My też jesteśmy mamami i, uwierzcie nam, bardzo się stresujemy, kiedy nasze dzieci chorują.

I tutaj widzimy przestrzeń na dobry termometr do pomiaru temperatury ciała na czole. Ważne jest, aby kupić urządzenie wykalibrowane, z atestami i certyfikatami i koniecznie przeczytać instrukcję obsługi! Różni producenci zalecają pomiary temperatury ciała na czole w różny sposób!

Jak nie zwariować?

Jeśli mamy wątpliwości odnośnie wyniku lub okaże się, że temperatura jest powyżej normy, należy zweryfikować pomiar rekomendowanymi metodami, opisanymi powyżej!

Pamiętajmy, że wysokość gorączki wcale nie świadczy o ciężkości choroby. Ważny jest sam fakt wykrycia podwyższonej temperatury ciała. Możemy mieć do czynienia z poważną chorobą przy gorączce 38stC, a przy popularnej i nie tak bardzo groźnej „trzydniówce” temperatura ciała może dochodzić do 40stC. Bardzo ważna jest obserwacja dziecka oraz inne objawy i dolegliwości.

Najważniejsze to zachować czujność!!! W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem.

Zdajemy sobie sprawę, że informacji jest dużo. Dlatego część druga o lekach w gorączce zostawiamy na przyszły tydzień.

A u Was jakie metody pomiaru temperatury się sprawdzają?

Zobacz również